W latach 1936-1939 palestyński ruch rewolucyjny doznał poważnego niepowodzenia z rąk trzech oddzielnych wrogów, którzy razem mieli stanowić główne zagrożenie dla ruchu nacjonalistycznego w Palestynie na wszystkich kolejnych etapach jego walki: lokalnego reakcyjnego kierownictwa; reżimów państw arabskich otaczających Palestynę; i imperialistyczno-syjonistycznego wroga. Niniejsze studium skoncentruje się na odpowiednich strukturach tych odrębnych sił i dialektycznych relacjach, które między nimi istniały. Nasilenie palestyńskiego nacjonalizmu, które pojawiło się od 1918 r. i któremu towarzyszyła w ten czy inny sposób walka zbrojna, nie mogło nie odbijać się na wyższej strukturze palestyńskiego ruchu narodowego,który pozostawał pod kontrolą na wpół feudalnego na wpół religijnego przywództwa. Wynikało to przede wszystkim z dwóch powiązanych ze sobą czynników:
- Istnienie i skuteczność ruchu syjonistycznego, który dał wyzwaniu narodowemu względną przewagę nad sprzecznościami społecznymi. Wpływ tego wyzwania był systematycznie odczuwany przez masy palestyńskich Arabów, które były głównymi ofiarami inwazji syjonistycznej wspieranej przez brytyjski imperializm.
- Istnienie znaczącego konfliktu interesów między lokalnym kierownictwem feudalno-religijnym a brytyjskim imperializmem:konsekwentnie w interesie klasy rządzącej leżało promowanie i wspieranie pewnego stopnia walki rewolucyjnej, zamiast być mniej lub bardziej całkowicie sprzymierzonymi z imperialistyczną potęgą,co miałoby miejsce bez niego. Brytyjscy imperialiści znaleźli w syjonistach «bardziej odpowiedniego sojusznika».
Powyższe czynniki nadawały walce ludności palestyńskiej szczególne cechy, które nie miały zastosowania do arabskiej walki nacjonalistycznej poza Palestyną. W rezultacie tradycyjne kierownictwo uczestniczyło lub przynajmniej tolerowało najbardziej zaawansowaną formę działań politycznych (walka zbrojna); podniosła postępowe hasła i ostatecznie,pomimo swojej reakcyjnej natury, zapewniła pozytywne przywództwo krytycznej fazie palestyńskiej walki nacjonalistycznej. Należy jednak wyjaśnić, w jaki sposób przywódcom feudalno-religijnym udało się tak długo (do 1948 r.) stać na czele ruchu nacjonalistycznego. Transformacja struktury gospodarczej i społecznej Palestyny, która nastąpiła dość szybko, dotknęła przede wszystkim sektor żydowski i odbyła się kosztem palestyńskiej średniej i drobnej burżuazji, a także arabskiej klasy robotniczej. Przejściu od społeczeństwa półfeudalnego do społeczeństwa kapitalistycznego towarzyszyła zwiększona koncentracja władzy ekonomicznej w rękach machiny syjonistycznej, a co za tym idzie, wewnątrz społeczeństwa żydowskiego w Palestynie. Znaczące jest to, że palestyńscy arabscy zwolennicy pojednania, którzy doszli do głosu w latach trzydziestych, nie byli właścicielami ziemskimi ani bogatymi chłopami, ale raczej elementami miejskiej wyższej burżuazji, których interesy stopniowo pokrywały się z rozszerzającymi się interesami burżuazji żydowskiej. Ci ostatni, kontrolując proces industrializacji, tworzyli własnych agentów.
W międzyczasie kraje arabskie otaczające Palestynę odgrywały dwie sprzeczne role. Z jednej strony pan-arabski ruch masowy służył jako katalizator rewolucyjnego ducha mas palestyńskich, ponieważ istniał dialektyczny związek między walkami palestyńskimi i ogólnie arabskimi,z drugiej strony ugruntowane reżimy w tych krajach arabskich robiły wszystko, co w ich mocy, aby powstrzymać i osłabić palestyński ruch masowy. Zaostrzający się konflikt w Palestynie groził przyczynkiem do rozwoju walki w tych krajach w kierunku większej przemocy, tworząc rewolucyjny potencjał, którego ich poszczególne klasy rządzące nie mogły przeoczyć.
Arabskie klasy rządzące zostały zmuszone do poparcia brytyjskiego imperializmu przeciwko ich odpowiednikowi w Palestynie, który rzeczywistości kierował palestyńskim ruchem nacjonalistycznym.
Tymczasem sojusz syjonistyczno-imperialistyczny nadal się rozwijał; okres między 1936 a 1939 rokiem był świadkiem nie tylko krystalizacji militarystycznego i agresywnego charakteru społeczeństwa kolonialnego,które syjonizm mocno zaszczepił w Palestynie, ale także względnego powstrzymywania i porażki palestyńskiej klasy robotniczej; miało to następnie wywrzeć radykalny wpływ na przebieg walki. W tym okresie syjonizm, we współpracy z władzą Mandatu, skutecznie podkopał rozwój postępowego żydowskiego ruchu robotniczego i żydowsko-arabskiego braterstwa proletariackiego. Komunistyczna Partia Palestyny była skutecznie izolowana zarówno od arabskich, jak i żydowskich robotników, a reakcyjny Histadrut całkowicie zdominował żydowski ruch robotniczy. Wpływ arabskich sił postępowych w arabskich federacjach robotniczych w Hajfie i Jaffie zmalał,pozostawiając wolną rękę w ich kontroli przez reakcyjnych przywódców,którzy zmonopolizowali działalność polityczną.